Jak dobrze przygotować się do egzaminu brokerskiego?

26 lutego, 2026

Wstęp

Broker to niezależny doradca, który działa w interesie klienta i pomaga w zawieraniu oraz obsłudze umów ubezpieczeniowych. Aby uzyskać status brokera w Polsce, należy spełnić wymogi ustawowe określone w art. 34 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń.

Kim jest broker ubezpieczeniowy?

Broker to osoba fizyczna lub prawna, która działa w interesie klienta – nie zakładu ubezpieczeń – i posiada zezwolenie KNF oraz wpis do rejestru brokerów ubezpieczeniowych. Zajmuje się:

doradztwem ubezpieczeniowym,
pośredniczeniem w zawieraniu umów ubezpieczenia,
pomocą przy likwidacji szkód i zarządzaniu polisami.

Broker jako osoba prawna

Ustawa o dystrybucji ubezpieczeń precyzuje, iż broker ubezpieczeniowy będący osobą prawną może wykonywać czynności brokerskie w zakresie ubezpieczeń wyłącznie przy pomocy osób fizycznych, które spełniają wymogi określone w art. 34 ust. 4 pkt 1 lit. a-e nadmienionej ustawy oraz są wpisane do rejestru brokerów, tj.:

a) mają pełną zdolność do czynności prawnych,

b) nie byli prawomocnie skazani za umyślne przestępstwo:

– przeciwko życiu i zdrowiu,

– przeciwko wymiarowi sprawiedliwości,

– przeciwko ochronie informacji,

– przeciwko wiarygodności dokumentów,

– przeciwko mieniu,

– przeciwko obrotowi gospodarczemu,

– przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi,

– skarbowe,

c) dają rękojmię należytego wykonywania działalności brokerskiej odpowiednio w zakresie ubezpieczeń lub reasekuracji,

d) posiadają co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe,

e) zdały egzamin przed Komisją Egzaminacyjną dla Brokerów Ubezpieczeniowych.

Jak dobrze przygotować się do egzaminu brokerskiego?

Egzamin brokerski to jedno z najtrudniejszych wyzwań w drodze do uzyskania licencji. Ma on postać testu jednokrotnego wyboru zawierającego pytania zamknięte.

Zakres materiału

Egzamin obejmuje:

prawo ubezpieczeniowe i cywilne, w tym ustawę o dystrybucji ubezpieczeń,kodeks cywilny,
prawo gospodarcze i reasekuracyjne,
ubezpieczenia majątkowe i osobowe,
zarządzanie ryzykiem i analizę potrzeb klienta,
etap likwidacji szkód i reprezentację klienta w tym zakresie,
kodeks etyki brokera ubezpieczeniowego.

Materiały do nauki

ustawa o dystrybucji ubezpieczeń – czytaj z komentarzami i analizami,
kodeks cywilny (księga III – zobowiązania) – skup się na przepisach o umowie ubezpieczenia,
komentarze prawnicze – np. wydawnictwa Beck, LexisNexis,
podręczniki brokerskie – wiele ośrodków szkoleniowych oferuje własne opracowania,
Przykładowe testy i egzaminy próbne – rozwiązuj je regularnie, by sprawdzić postępy.

Kursy przygotowawcze

Możesz zapisać się na kurs:

stacjonarny lub online,
trwający od kilku dni do kilku tygodni,
oferujący próbny egzamin, materiały i konsultacje z praktykami.

Nauka systematyczna

Zaplanuj naukę na co najmniej 2–3 miesiące przed egzaminem,
Rób notatki z kluczowych aktów prawnych,
Regularnie rozwiązuj testy i analizuj swoje błędy,
Przygotuj „ściągawkę” z najczęściej pojawiającymi się tematami – np. sposób zawarcia umowy, obowiązki brokera, struktura ochrony OC.

Praktyczne wskazówki

Ucz się z realnych przykładów ubezpieczeń (np. OC komunikacyjne, majątkowe, życiowe),
Śledź nowelizacje kodeksu cywilnego i innych ustaw okołoubezpieczeniowych,
Przeglądaj orzecznictwo i wytyczne KNF – mogą pojawić się jako kontekst
w pytaniach egzaminacyjnych,
Zrozum różnicę między pośrednictwem a reprezentacją interesu klienta.

Jaka jest zdawalność egzaminu brokerskiego?

Egzamin organizowany przez KNF jest wymagający. Choć nie ma oficjalnych statystyk,
z danych branżowych wynika, że:

średnia zdawalność oscyluje wokół 40–50%,
osoby z doświadczeniem i solidnym przygotowaniem mają wyższą szansę na sukces.

Warto pamiętać, że wiele osób nie zdaje egzaminu za pierwszym razem – dlatego gruntowne przygotowanie jest kluczowe.

Jeśli egzamin nie zostanie zdany, można przystąpić do niego ponownie po złożeniu nowego wniosku i wniesieniu opłaty egzaminacyjnej.

Co po zdanym egzaminie brokerskim?

Po zdaniu egzaminu i spełnieniu wymogów KNF wydaje decyzję o wpisie do rejestru brokerów. Pamiętaj o:

Odbywaniu obowiązkowych szkoleń zawodowych – minimum 15 godzin rocznie,
Przestrzeganiu zasad etyki i działania w interesie klienta.

Podsumowanie

Zawód brokera ubezpieczeniowego to prestiżowa i odpowiedzialna profesja. Wymaga solidnych podstaw prawnych, praktycznych umiejętności i zaufania klientów.

Choć egzamin brokerski jest trudny, lecz przy odpowiednim przygotowaniu i organizacji, możliwe jest jego zdanie za pierwszym razem.

Chcesz rozpocząć przygotowania do egzaminu brokerskiego?

Zacznij już dziś:

Pobierz ustawę o dystrybucji ubezpieczeń i zapoznaj się z art. 34.
Ćwicz na testach i analizuj przykładowe pytania.
Skontaktuj się z praktykującymi brokerami – ich wskazówki są bezcenne.

Aneta Księżarek

Broker ubezpieczeniowy

POWRÓT

Postępowanie wyjaśniające w procesie likwidacji szkody – rola stron i znaczenie oświadczeń

26 lutego, 2026

Czym jest proces likwidacji szkody?

Proces likwidacji szkody to uporządkowane postępowanie prowadzone przez zakład ubezpieczeń w celu:

ustalenia, czy zachodzi odpowiedzialność ubezpieczeniowa,
określenia zakresu ochrony wynikającej z umowy,
ustalenia wysokości należnego świadczenia,
podjęcia decyzji o wypłacie bądź odmowie.

Jednym z kluczowych momentów rozpoczynających cały proces jest zgłoszenie szkody. To od sposobu jego dokonania często zależy dalszy przebieg sprawy. Jednak równie istotnym – a często niedocenianym etapem jest postępowanie wyjaśniające.

Kto jest gospodarzem procesu likwidacji szkody?

Gospodarzem procesu likwidacji szkody jest zakład ubezpieczeń. To on:

organizuje postępowanie,
określa zakres niezbędnych ustaleń,
gromadzi materiał dowodowy,
dokonuje oceny odpowiedzialności,
wydaje decyzję końcową.

Autonomia decyzyjna ubezpieczyciela oznacza, że to on ostatecznie przesądza o przyjęciu lub odmowie odpowiedzialności. Nie oznacza to jednak, że strony postępowania nie mają wpływu na wynik sprawy – przeciwnie, ich aktywność na etapie wyjaśniającym bywa kluczowa.

Jakie strony występują w procesie likwidacji szkody?

W zależności od rodzaju ubezpieczenia struktura postępowania może się różnić ze względu na to kogo można uznać za stronę postępowania.

W ubezpieczeniu własnego mienia:

zakład ubezpieczeń,
ubezpieczony (często jednocześnie poszkodowany).

W ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej (OC):

zakład ubezpieczeń,
ubezpieczony (często domniemany sprawca),
poszkodowany (podmiot trzeci zgłaszający roszczenie).

W postępowaniu OC możliwe jest występowanie wielu poszkodowanych w związku z jednym zdarzeniem, co dodatkowo komplikuje proces.

Czym jest postępowanie wyjaśniające?

Postępowanie wyjaśniające to etap, w którym strony mają możliwość wypowiedzenia między innymi w zakresie:

okoliczności zdarzenia,
jego przyczyn,
zakresu szkody,
ewentualnej odpowiedzialności.

W praktyce jest to swoisty proces dowodowy prowadzony w ramach likwidacji szkody.

Pismo siedmiodniowe

Za początek tego etapu można uznać tzw. „pismo siedmiodniowe”. Potoczna nazwa wynika z obowiązku, jaki stosowne przepisy nakładają na zakład ubezpieczeń, aby ten w terminie 7 dni od zgłoszenia szkody poinformował uczestników postępowania:

jakie informacje są potrzebne,
jakie dokumenty należy przedłożyć,
jakie okoliczności wymagają wyjaśnienia.

W piśmie tym znajdują się pytania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego. Zakład ubezpieczeń, po wstępnej analizie zgłoszenia, decyduje, jakie informacje są niezbędne do oceny odpowiedzialności i zakresu ochrony.

Charakter pytań zadawanych przez zakład ubezpieczeń

W sprawach typowych pytania często mają charakter standardowy – wynika to z powtarzalności zdarzeń i przyjętych schematów oceny.

W sprawach bardziej skomplikowanych pytania konstruowane są indywidualnie. Zdarza się również, że pytania wydają się oderwane od stanu faktycznego – co bywa efektem zastosowania szablonu. Niekiedy jednak pozorna nieadekwatność wynika z przyjętej przez ubezpieczyciela koncepcji badania określonych przesłanek odpowiedzialności.

Zakład ubezpieczeń powinien prowadzić postępowanie:

bezstronnie,
wszechstronnie,
w celu zgromadzenia dowodów zarówno przemawiających za odpowiedzialnością, jak i przeciwko niej.

W praktyce rynkowej bywa jednak, że ustalenia koncentrują się w pierwszej kolejności na poszukiwaniu podstaw do ograniczenia lub wyłączenia odpowiedzialności.

Rola oświadczeń składanych przez strony

Odpowiedzi udzielane w postępowaniu wyjaśniającym mają istotne znaczenie. Udzielając odpowiedzi na pytania zakładu ubezpieczeń należy:

odnosić się do faktów,
unikać ocen,
zachować spójność,
przekazywać informacje w sposób precyzyjny.

Oświadczenia powinny być zgodne z prawdą – manipulowanie ich treścią w celu osiągnięcia określonego rezultatu jest nie tylko niepożądane, ale może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych.

Poza wyjaśnieniami i oświadczeniami kluczowe znaczenie mają dokumenty, np.:

protokoły zdarzeń,
dokumentacja techniczna,
faktury,
opinie specjalistów,
dokumentacja medyczna (w OC osobowym).

Różnice między likwidacją szkody z mienia a z OC

Ubezpieczenie własnego mienia

Postępowanie ma charakter zasadniczo dwustronny. Główne ustalenia dotyczą:

czy zdarzenie było objęte ochroną,
czy nie zachodzą wyłączenia,
jaka jest wysokość szkody.

Nie bada się odpowiedzialności cywilnej sprawcy z wyjątkiem przypadków zabezpieczenia regresu do sprawcy zdarzenia – np. dewastacji lub kradzieży.

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej

Postępowanie ma charakter trójstronny i jest bardziej złożone.

Zakład ubezpieczeń musi ustalić:

czy ubezpieczony ponosi odpowiedzialność za zdarzenie,
czy czyn objęty jest ochroną ubezpieczeniową,
jaka jest wysokość szkody.

Ścierają się tu różne interesy:

ubezpieczony może być zainteresowany przyjęciem bądź odrzuceniem odpowiedzialności przez ubezpieczyciela,
poszkodowany oczekuje uznania roszczeń,
ubezpieczyciel dąży do rzetelnej weryfikacji zasadności i zakresu odpowiedzialności.

Czy stanowiska stron wpływają na decyzję?

Tak – ale nie są dla ubezpieczyciela wiążące.

Oświadczenia:

kształtują materiał dowodowy,
wpływają na ustalenia faktyczne,
mogą przesądzić o przyjęciu określonej wersji zdarzeń.

Jednak to zakład ubezpieczeń, jako gospodarz postępowania, dokonuje ostatecznej oceny zgromadzonych dowodów.

Ingerencja ubezpieczonego w kompetencje decyzyjne ubezpieczyciela – np. próby wywierania presji w celu uzyskania określonego rozstrzygnięcia – co do zasady nie przynoszą skutku.

Czy rozstrzygnięcie zawsze będzie zgodne z oczekiwaniem ubezpieczonego?

Można by odpowiedzieć zachowawczo – to zależy. Pobieżna ocena zdarzenia pozwala na wstępne wnioski, jak dane zdarzenie może zostać ocenione przez zakład ubezpieczeń i czy będzie objęte ochroną ubezpieczeniową. Pamiętać należy, że to tylko jednostronny punkt widzenie. Dlatego tak ważna jest funkcja postępowania wyjaśniającego aby zebrany materiał dowodowy dał pełny obraz sytuacji.

Przy analizie zgłoszenia szkody zakład ubezpieczeń jest związany:

treścią umowy,
ogólnymi warunkami ubezpieczenia,
zakresem ochrony,
wyłączeniami odpowiedzialności.

Nawet jeśli ubezpieczony (sprawca) przyjmie na siebie odpowiedzialność za zdarzenie, nie oznacza to automatycznie, że szkoda objęta jest ochroną ubezpieczeniową.

Pochopne przyznanie odpowiedzialności w OC może prowadzić do sytuacji, w której:

odpowiedzialność cywilna zostanie ustalona,
ale zdarzenie okaże się wyłączone z ochrony,
a ciężar finansowy spadnie na sprawcę.

Legalny wpływ na rozstrzygnięcie

Najskuteczniejszym sposobem wpływu na decyzję ubezpieczyciela jest:

rzetelne przedstawienie faktów,
kompletna dokumentacja,
konsekwentne stanowisko,
wykazanie ewentualnych uchybień w postępowaniu likwidacji prowadzonym przez zakład ubezpieczeń.

W przypadku zastrzeżeń do postępowania ubezpieczyciela możliwe jest:

złożenie reklamacji,
wskazanie braków w materiale dowodowym,
podniesienie zarzutu niewystarczającego wyjaśnienia okoliczności.

To właśnie wykazanie błędów w ocenie dowodów lub niepełnego postępowania wyjaśniającego stanowi najskuteczniejszą, legalną metodę kwestionowania rozstrzygnięcia.

Znaczenie profesjonalnego wsparcia

Na każdym kroku a w szczególności przy skomplikowanych sprawach zasadnym jest korzystanie z pomocy profesjonalnego doradcy, np. brokera ubezpieczeniowego.

Wsparcie to pozwala:

skrócić proces,
zapewnić kontrolę nad jego przebiegiem,
uniknąć niepotrzebnych komplikacji,
zabezpieczyć interesy ubezpieczonego.

Postępowanie wyjaśniające – kluczowy etap

Postępowanie wyjaśniające jest jednym z najważniejszych etapów procesu likwidacji szkody. To w jego ramach kształtuje się materiał dowodowy, który przesądza o przyjęciu lub odmowie odpowiedzialności.

Choć zakład ubezpieczeń jest gospodarzem procesu, stanowiska i oświadczenia stron mają realny wpływ na jego przebieg. Nie oznacza to jednak, że decyzja zawsze będzie zgodna z oczekiwaniem ubezpieczonego.

Kluczowe znaczenie ma:

rzetelność,
staranność,
świadomość konsekwencji składanych oświadczeń,
znajomość zasad postępowania likwidacyjnego.

To właśnie na tym etapie najczęściej rozstrzyga się, czy szkoda zostanie uznana – czy stanie się początkiem wieloletniego sporu.

Manuel Puzio

Dyrektor Biura Likwidacji Szkód

POWRÓT

Obowiązki sprawozdawcze z ustawy o ochronie sygnalistów

26 lutego, 2026

Zgodnie z ustawą o ochronie sygnalistów (art. 47), organ publiczny za każdy rok kalendarzowy sporządza sprawozdanie zawierające dane statystyczne dotyczące zgłoszeń zewnętrznych.

Kto ma obowiązek?

Obowiązek ten dotyczy organów publicznych, które zostały zobowiązane są do przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych od sygnalistów (np. Rzecznik Praw Obywatelskich, organy administracji rządowej, organy samorządu terytorialnego).

Co zawiera sprawozdanie?

Sprawozdanie obejmuje dane statystyczne dotyczące zgłoszeń zewnętrznych za poprzedni rok kalendarzowy, w tym liczbę przyjętych zgłoszeń zewnętrznych, liczbę postępowań wyjaśniających i postępowań wszczętych w wyniku przyjętych zgłoszeń zewnętrznych oraz informacje na temat wyniku tych postępowań, szacunkową szkodę majątkową, jeżeli została stwierdzona oraz kwoty odzyskane w wyniku postępowań dotyczących naruszeń prawa będących przedmiotem zgłoszenia zewnętrznego – o ile organ publiczny posiada te dane.

Termin

Sprawozdanie za rok poprzedni należy przekazać RPO do 31 marca. Zgodnie z art. 62 ustawy o ochronie sygnalistów, sprawozdania za rok 2025 organ publiczny sporządza za okres od dnia rozpoczęcia przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych (od 2024 r.).

Szczegóły techniczne

Sprawozdania powinny być sporządzane na specjalnym formularzu (wzorze), który określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 2025 r.

Sprawozdania nie mogą zawierać danych osobowych ani informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa.

Krótki opis formularza sprawozdawczego

W formularzu organ publiczny zamieszcza następujące informacje:

czy w danym roku wpłynęły zgłoszenia zewnętrzne – organ zaznacza, czy w okresie sprawozdawczym (tj. w danym roku kalendarzowym) otrzymał zgłoszenia zewnętrzne dotyczące naruszeń prawa (odpowiedź: „tak” lub „nie”).
liczba przyjętych zgłoszeń – podaje się łączną liczbę zgłoszeń zewnętrznych, które wpłynęły w roku sprawozdawczym i spełniły wymogi określone w ustawie, tj. dotyczyły informacji uzyskanych w kontekście związanym z pracą oraz obejmowały jedną z dziedzin wskazanych w art. 3 ustawy o ochronie sygnalistów (w tym miejscu nie wolno ujawniać treści zgłoszeń, danych osobowych ani przedstawiać informacji opisowo; nie ma też obowiązku wykazywania liczby zgłoszeń, które nie zostały zakwalifikowane jako zgłoszenia zewnętrzne)
informacje o postępowaniach wyjaśniających i ich rezultatach – w tej części wykazuje się liczbę wszczętych postępowań wyjaśniających lub innych czynności podjętych w następstwie przyjęcia i rozpatrywania zgłoszeń (w ramach działań następczych), a także ich aktualny status i wynik
dane o postępowaniach sądowych wszczętych na podstawie zgłoszeń – w tej sekcji wskazuje się liczbę spraw sądowych zainicjowanych w związku z przyjętymi zgłoszeniami zewnętrznymi
informacje o potwierdzonych naruszeniach prawa – organ podaje liczbę przypadków, w których przeprowadzone czynności doprowadziły do potwierdzenia co najmniej jednego przypadku naruszenia prawa (nie opisuje się rodzaju naruszeń ani nie ujawnia danych – prezentowane są wyłącznie dane zbiorcze)
szacunkowa wartość szkód majątkowych oraz ewentualnie odzyskanych środków – jeżeli ustalono powstanie szkody majątkowej, organ wpisuje jej przybliżoną wartość (w zł); dodatkowo, jeśli w toku działań naprawczych lub egzekucyjnych odzyskano środki, wykazuje się także ich kwotę (dane te podaje się tylko wtedy, gdy organ nimi dysponuje)
Sposób przekazania
Preferowanym kanałem do przekazywania sprawozdań zawierających dane statystyczne dotyczące zgłoszeń zewnętrznych jest adres do doręczeń elektronicznych Biura Rzecznika Praw Obywatelskich (eDoręczenia): AE:PL-81771-91578-RDUCW-25.

Piotr Mikuszewski

Broker Ubezpieczeniowy | Dyrektor Biura Analiz i Projektów Ubezpieczeniowych

POWRÓT

Krajowy System e-Faktur (KSeF) a usługi ubezpieczeniowe

26 lutego, 2026

Krajowy System e-Faktur (KSeF) to rozwiązanie, która pozwala firmom wystawiać, odbierać oraz obsługiwać faktury w formie elektronicznej w jednym, ustandaryzowanym środowisku. System ten umożliwia weryfikację i łatwy dostęp do wystawionych faktur. W założeniu KSeF ma usprawnić rozliczenia, skrócić czas obiegu dokumentów oraz zwiększyć szczelność systemu podatkowego.

Terminy wdrożenia obowiązkowego KSeF

Wdrożenie obowiązkowego KSeF przebiega etapami:

od 1 lutego 2026 r. e-fakturowanie stanie się obowiązkowe dla dużych przedsiębiorstw, które w 2024 r. uzyskały sprzedaż przekraczającą 200 mln zł,
od 1 kwietnia 2026 r. system ma objąć pozostałych podatników – zarówno czynnych, jak i zwolnionych z VAT (z wyjątkiem najmniejszych podmiotów),
od 1 stycznia 2027 r. do KSeF zostaną włączone najmniejsze jednostki o miesięcznej sprzedaży do 10 tys. zł.

Rozporządzenie: wyłączenie z KSeF

Pod koniec 2025 r. w Dzienniku Ustaw opublikowane zostało rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 7 grudnia 2025 r. w sprawie przypadków, w których nie ma obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych.

Zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia, obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych nie stosuje się do usług zwolnionych z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 oraz pkt 37–41 ustawy o VAT, jeżeli są one udokumentowane fakturami „węższymi” (art. 106o ustawy) – tj. zawierającymi zakres danych węższy niż wynikający z art. 106e (por. rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 października 2021 r. w sprawie wystawiania faktur).

W konsekwencji świadczenie usług ubezpieczeniowych zwolnionych z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 – przy takim sposobie dokumentowania – nie rodzi obowiązku wystawienia faktury ustrukturyzowanej.

Elektroniczne fakturowanie w zamówieniach publicznych (PEF) a KSeF

Dyrektywa 2014/55/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. zobowiązała państwa członkowskie do przyjęcia rozwiązań zapewniających przyjmowanie i przetwarzanie faktur elektronicznych zgodnych z europejską normą (EN 16931-1:2017). W Polsce wdrożono ustawę z dnia 9 listopada 2018 r. o elektronicznym fakturowaniu w zamówieniach publicznych, koncesjach na roboty budowlane lub usługi oraz partnerstwie publiczno-prywatnym oraz uruchomiono Platformę Elektronicznego Fakturowania (PEF).

Model przyjęty w tej ustawie jest asymetryczny: zamawiający ma obowiązek odbioru faktur ustrukturyzowanych przesłanych przez platformę (art. 4 ust. 1), natomiast wykonawca korzysta z PEF fakultatywnie (art. 4 ust. 2).

Do czasu uruchomienia modelu obligatoryjnego KSeF systemy KSeF i PEF działały rozłącznie. Wraz z wejściem w życie obowiązkowego e-fakturowania w KSeF obowiązek faktur ustrukturyzowanych obejmie także transakcje przedsiębiorców z administracją publiczną. Zgodnie z art. 106gb ust. 7 ustawy VAT, ustrukturyzowaną fakturą elektroniczną będzie faktura:

przesłana przez PEF lub OpenPEPPOL,
zgodna z EN 16931-1:2017,
po wprowadzeniu do KSeF i nadaniu numeru identyfikującego.

W kontekście zamówień publicznych – w związku z przepisami o KseF i w ogólności o fakturach – aktualna pozostaje teza o braku obowiązku wystawienia faktury ustrukturyzowanej dla usługi ubezpieczenia.

Faktura (VAT) a usługa ubezpieczenia

Zwolnienie z VAT

Art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT obejmuje zwolnieniem m.in. usługi ubezpieczeniowe, reasekuracyjne oraz pośrednictwo w ich świadczeniu, a także wskazane w tym przepisie usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie umów zawieranych na cudzy rachunek (z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i reasekuracji).

Kiedy trzeba wystawić fakturę

Faktura (art. 2 pkt 31 ustawy o VAT) dokumentuje czynności podlegające opodatkowaniu VAT. Co do zasady, zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, podatnik wystawia fakturę dokumentującą sprzedaż na rzecz innego podatnika lub osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Jednak art. 106b ust. 2 przewiduje, że przy sprzedaży zwolnionej z VAT (m.in. art. 43 ust. 1) podatnik nie ma obowiązku wystawienia faktury. Obowiązek powstaje dopiero na żądanie nabywcy (art. 106b ust. 3) – zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty.

„Węższa” faktura dla usług zwolnionych

Zgodnie z § 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 29 października 2021 r. w sprawie wystawiania faktur, faktura dla usług zwolnionych na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 oraz 37–41 powinna zawierać co najmniej:

datę wystawienia,
kolejny numer,
imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy,
nazwę usługi,
kwotę, której dotyczy dokument.

Polisa ubezpieczeniowa: faktura czy dowód księgowy

Polisa ubezpieczeniowa nie stanowi faktury VAT: zawiera datę, oznaczenie stron i kwotę (składkę), ale nie zawiera kolejnego numeru dokumentu (por. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z dnia 7 stycznia 2019 r., znak: 0114-KDIP1-3.4012.701.2018.2.MK). Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji polisa powinna zawierać numer. Numer ten jest jednak wyłącznie unikalnym kolejnym numerem właściwym dla danego produktu, nie będąc kolejnym numerem wydawanej przez zakład ubezpieczeń polisy.

Jednocześnie nie można przyjmować, że każdy dokument zawierający minimalny zakres danych z rozporządzenia w sprawie wystawiania faktur automatycznie stanowi fakturę w rozumieniu ustawy o VAT; znaczenie mają także funkcja dokumentu, cel oraz okoliczność jego wystawienia w ramach reżimu fakturowania VAT.

Polisa potwierdza zawarcie umowy ubezpieczenia i jest „wyciągiem” z tej umowy. Jeżeli spełnia wymogi art. 21 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, może być uznana za dowód księgowy.

Ubezpieczyciel może wystawić fakturę na żądanie ubezpieczającego (art. 106b ust. 3), jednak faktura taka w praktyce potwierdza jedynie rozliczenie składki, nie wnosząc dodatkowych informacji ponad polisę, a zapłatę składki można wykazać niezależnym dowodem (np. potwierdzeniem przelewu).

Wnioski końcowe

Usługi ubezpieczeniowe zwolnione z VAT (art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy) nie są co do zasady objęte obowiązkiem wystawienia faktury; faktura powstaje dopiero na żądanie nabywcy (art. 106b ust. 3).
Nawet przy zgłoszeniu żądania, usługi ubezpieczeniowe mogą być dokumentowane fakturą „węższą” (art. 106o ustawy), co – zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2025 r. – wyłącza obowiązek faktury ustrukturyzowanej i rejestracji w KSeF.
Żądanie faktury ustrukturyzowanej (KSeF) jako warunku rozliczenia kosztu nie znajduje oparcia w przepisach w opisanym reżimie; wystarczające jest udokumentowanie zdarzenia właściwym dokumentem (polisa / faktura „węższa” / dowód zapłaty).
Polisa ubezpieczeniowa spełniająca wymogi art. 21 ust. 1 i 1a ustawy o rachunkowości stanowi samodzielny dowód księgowy; dodatkowa faktura nie jest konieczna dla celów rachunkowych.
Wystawienie faktury w KSeF dla ubezpieczeń może mieć co najwyżej charakter dobrowolny.

Piotr Mikuszewski

Broker Ubezpieczeniowy | Dyrektor Biura Analiz i Projektów Ubezpieczeniowych

POWRÓT

Spółdzielnia Mieszkaniowa (Metropolia Warszawska)

11 lutego, 2026

Branża: Spółdzielnia Mieszkaniowa zarządzająca zasobem budynków mieszkalnych i innych (ok. 70 budynków), zlokalizowanych w Warszawskim Obszarze Metropolitarnym.

Cel współpracy

Zapewnienie pełnej i realnej ochrony ubezpieczeniowej majątku Spółdzielni Mieszkaniowej przy jednoczesnej optymalizacji kosztów oraz uzyskaniu konkurencyjnych warunków rynkowych.

Główne wyzwania

Przed rozpoczęciem współpracy Spółdzielnia samodzielnie wystąpiła do rynku z zapytaniem ofertowym, w tym do dotychczasowego ubezpieczyciela.

Postępowanie zakończyło się brakiem ofert, również ze strony aktualnego towarzystwa.

Dodatkowo zidentyfikowano następujące problemy:

ograniczone możliwości negocjacyjne po stronie klienta działającego samodzielnie,
brak realnego dostępu do ofert rynkowych,
ryzyko wzrostu składki przy próbie odnowienia ochrony na dotychczasowych warunkach,
brak wsparcia merytorycznego w zakresie porównania zakresów ochrony.

Nasze cele

Uzyskanie przynajmniej 3 ofert ubezpieczeniowych z rynku mimo wcześniejszego braku odpowiedzi ze strony towarzystw,
Analiza szkodowości i doprowadzenie do złożenia oferty rocznicowej przez aktualnego ubezpieczyciela,
Zapewnienie klientowi realnego wyboru pomiędzy ofertami,
Wzmocnienie pozycji negocjacyjnej Spółdzielni poprzez udział brokera ubezpieczeniowego

Plan działania

Analiza dotychczasowego programu ubezpieczeniowego
Przeanalizowaliśmy obowiązującą polisę, historię szkodową oraz zakres ochrony.
Przygotowanie profesjonalnego zapytania ofertowego
Zapytanie zostało skierowane do wybranych zakładów ubezpieczeń, w tym do towarzystwa, w którym spółdzielnia ubezpieczała się dotychczas, z odpowiednio opisanym ryzykiem i zakresem oczekiwanej ochrony.
Negocjacje z zakładami ubezpieczeń
W efekcie działań brokerskich uzyskaliśmy kilka ofert ubezpieczeniowych, mimo że klient wcześniej nie otrzymał żadnej propozycji. Dotychczasowy ubezpieczyciel przedstawił ofertę droższą o ok. 5 % w porównaniu do zeszłorocznej składki. W wyniku negocjacji brokerskich składka ta została obniżona do poziomu ok. 10% niższego niż składka z poprzedniego roku.

Dodać należy, że w ostatnim roku polisowym wystąpiła znaczna szkoda z ryzyka odpowiedzialności cywilnej w wysokości 120 tys zł.

Rekomendacja i analiza porównawcza ofert
Klient otrzymał szczegółowe porównanie wszystkich propozycji – zarówno pod względem ceny, jak i zakresu ochrony.

Rezultaty

Dostęp do rynku ubezpieczeniowego: Uzyskano 4 oferty mimo wcześniejszego braku odpowiedzi ze strony towarzystw.
Skuteczna negocjacja z dotychczasowym ubezpieczycielem:
Składka u obecnego ubezpieczyciela została wynegocjowana do poziomu niższego o ok. 10 % względem poprzedniej polisy.
Świadomy wybór klienta:
Spółdzielnia ostatecznie wybrała ofertę innego towarzystwa ubezpieczeniowego, które oferowało szerszy zakres ochrony, przy cenie o 10% niżej niż proponował dotychczasowy zakład ubezpieczeń oraz o 20 % niżej od dotychczasowej polisy.

Podsumowanie – korzyści dla klienta

Realny dostęp do ofert rynkowych mimo wcześniejszych trudności.
Skuteczna obrona interesu finansowego Spółdzielni w negocjacjach z ubezpieczycielem.
Szerszy zakres ochrony przy jednoczesnym obniżeniu składki o 20% (m in. wzrost sumy ubezpieczenia budynków o 70 %)
Profesjonalne wsparcie brokerskie eliminujące ryzyko nietrafionych decyzji.
Komfort i bezpieczeństwo zarządu dzięki transparentnemu porównaniu ofert.

Czy Twoja spółdzielnia mieszkaniowa ma pewność, że jej program ubezpieczeniowy jest optymalny?

Skontaktuj się z nami, aby sprawdzić, czy zakres ochrony jest właściwie dopasowany do ryzyk, a składka konkurencyjna względem rynku. Analizujemy aktualne polisy, porównujemy oferty zakładów ubezpieczeń i negocjujemy korzystniejsze warunki ochrony.

Umów się na bezpłatny audyt programu ubezpieczeniowego.

Zamów bezpłatny audyt

Sara Betke

Specjalista ds. Wsparcia Klienta Instytucjonalnego

POWRÓT

Na czym polega ubezpieczenie na cudzy rachunek?

29 stycznia, 2026

Wprowadzenie

Polski porządek prawny dopuszcza zawarcie umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek, które pozwala na zawarcie umowy ubezpieczenia w interesie osoby trzeciej. W praktyce oznacza to zawarcie ubezpieczenia na mienie, które nie jest naszą własnością. W niniejszym artykule omówimy, czym dokładnie jest ubezpieczenie na cudzy rachunek, jakie są jego cechy, podstawy prawne oraz różnice względem ubezpieczenia na rzecz własną.

Podstawy prawne

Konstrukcja umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek została uregulowane w polskim Kodeksie cywilnym, w części dotyczącej umowy ubezpieczenia. Kluczowy przepis to art. 808 § 1 Kodeksu cywilnego, który brzmi:

„Ubezpieczający może zawrzeć umowę ubezpieczenia na cudzy rachunek. Ubezpieczony może nie być imiennie wskazany w umowie, chyba że jest to konieczne do określenia przedmiotu ubezpieczenia.”

Istota ubezpieczenia na cudzy rachunek

W umowie ubezpieczenia występują trzy strony tj. ubezpieczyciel oraz ubezpieczający i ubezpieczony. Często spotykaną sytuacją jest, kiedy ubezpieczający jest jednocześnie ubezpieczonym.

Cechy charakterystyczne każdej ze stron:

Ubezpieczający: zawiera umowę ubezpieczenia, opłaca składkę i wykonuje obowiązki formalne.
Ubezpieczony: jest osobą, której interes jest chroniony. Może to być np. właściciel mienia, które zostało ubezpieczone przez inną osobę.
Ubezpieczyciel: świadczy ochronę ubezpieczeniową, a w przypadku zdarzenia objętego ochroną – wypłaca odszkodowanie ubezpieczonemu lub innej uprawnionej osobie.

Przy zawieraniu umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek ubezpieczający i ubezpieczony to inne osoby. Ubezpieczonym zawsze będzie właściciel ubezpieczonego mienia, ubezpieczającym będzie osoba zawierająca umowę ubezpieczenia.

Przykłady ubezpieczeń na cudzy rachunek w praktyce

1. Ubezpieczenie najmowanego lokalu

Jednym z najbardziej klasycznych przykładów ubezpieczenia na cudzy rachunek jest ubezpieczenie mienia przez najemcę lokalu. Strony umowy najmu mogą ustalić, że najemca ma obowiązek zawrzeć i dostarczyć właścicielowi nieruchomości polisę ubezpieczeniową. W razie powstania szkody, to właściciel nieruchomości ma prawo do odszkodowania.

2. Leasing

W przypadku umowy leasingu, często leasingobiorca przedstawia swoją polisę na ubezpieczenie przedmiotu najmu, jednak ubezpieczonym w takim przypadku będzie leasingodawca, jako właściciel mienia objętego ochroną.

3. Kredyty i zabezpieczenia

Bank może zawrzeć ubezpieczenie nieruchomości będącej zabezpieczeniem kredytu hipotecznego, działając również w interesie kredytobiorcy. W tym przypadku bank zabezpiecza swój interes, ale również chroni majątek klienta, który ponosi odpowiedzialność za spłatę zobowiązania. Oczywiście koszt takiego ubezpieczenia bank przerzuci na kredytobiorcę.

Obowiązki i uprawnienia stron

Ubezpieczający:

zawiera umowę z ubezpieczycielem,
opłaca składkę,

Ubezpieczony:

może dochodzić roszczeń z umowy,
powinien przestrzegać warunków zawartej umowy ubezpieczenia,

Ubezpieczenie na cudzy rachunek a ubezpieczenie na życie

W przypadku ubezpieczeń osobowych, zgodnie z art. 829 § 2. „W umowie ubezpieczenia na życie zawartej na cudzy rachunek, odpowiedzialność ubezpieczyciela rozpoczyna się nie wcześniej niż następnego dnia po tym, gdy ubezpieczony oświadczył stronie wskazanej w umowie, że chce skorzystać z zastrzeżenia na jego rzecz ochrony ubezpieczeniowej. Oświadczenie powinno obejmować także wysokość sumy ubezpieczenia. (…)”

Podsumowanie

Ubezpieczenie na cudzy rachunek to instytucja prawna o dużym znaczeniu praktycznym, szczególnie w zakresie ubezpieczeń majątkowych. Najbardziej charakterystycznym przykładem korzystania z tej instytucji jest ubezpieczenie mienia odpłatnie przekazywanego w ramach umów najmu, leasingu, użyczenia itp. Pozwala ona na zabezpieczenie interesu podmiotu, który jest właścicielem mienia i wystawia się na ryzyko zniszczenia swojej własności przez stronę tego typu umowy.

Katarzyna Radziecka

Broker Ubezpieczeniowy

POWRÓT