Czy pomoc publiczna wyklucza odszkodowanie z polisy?

Część 2. Jak ta sama kwestia przedstawia się w przypadku umowy ubezpieczenia będącej przedmiotem prawa cywilnego?

Zakaz bezpodstawnego wzbogacenia się poszkodowanego kosztem ubezpieczyciela

Jedną z fundamentalnych zasad prawa ubezpieczeniowego i odszkodowawczego jest zakaz bezpodstawnego wzbogacenia się poszkodowanego. Zasada ta oznacza, że odszkodowanie powinno obejmować wyłącznie rzeczywiście poniesioną szkodę oraz ewentualne utracone korzyści. Istotą odszkodowania jest bowiem jego funkcja kompensacyjna, sprowadzająca się do przywrócenia stanu majątkowego sprzed zdarzenia wywołującego szkodę. Poszkodowanemu przysługuje zatem prawo do pełnego naprawienia poniesionego uszczerbku, jednak bez możliwości uzyskania świadczenia przekraczającego wartość faktycznie doznanej straty.

Dla lepszego zobrazowania omawianej zasady można posłużyć się przykładem. Jeżeli w wyniku zalania mieszkania wysokość szkody oszacowano na 50 tys. zł, to odszkodowanie z polisy – niezależnie od liczby potencjalnych źródeł świadczenia (polis) – nie może przekroczyć tej kwoty. Przyznanie wyższej sumy prowadziłoby bowiem do sytuacji, w której poszkodowany znalazłby się w korzystniejszej sytuacji majątkowej niż przed zdarzeniem, co pozostawałoby w sprzeczności z kompensacyjnym charakterem prawa odszkodowawczego. Celem odszkodowania jest restytucja stanu majątkowego, a nie jego polepszenie.

W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, że zasada ta służy kilku celom systemowym. Po pierwsze, chroni stabilność rynku ubezpieczeniowego, gdyż zapobiega nadmiernym obciążeniom finansowym zakładów ubezpieczeń. Po drugie, realizuje postulat sprawiedliwości – świadczenie ma wyrównywać stratę, a nie tworzyć nieuzasadnioną przewagę ekonomiczną poszkodowanego. Po trzecie, przeciwdziała zjawisku hazardu moralnego, czyli sytuacji, w której ubezpieczeni mogliby być zainteresowani zdarzeniem szkodowym, skoro wiązałoby się ono dla nich z możliwością osiągnięcia dodatkowego zysku.

Regulacja art. 824¹ § 1 i 2 k.c.

W polskim systemie prawnym zasadę powyższą oddaje art. 824¹ § 1 i 2 k.c. Zgodnie z tym unormowaniem, w razie zajścia wypadku ubezpieczeniowego, na ubezpieczycielu ciąży obowiązek spełnienia świadczenia mającego na celu naprawienie szkody. Co do zasady wysokość tego świadczenia nie może przewyższać rzeczywistego rozmiaru szkody, choć strony mogą w umowie ubezpieczenia przewidzieć odstępstwo polegające na zobowiązaniu ubezpieczyciela do świadczenia przewyższającego wartość poniesionej przez ubezpieczającego bądź ubezpieczonego szkody.

Konsekwencją tej reguły jest ograniczenie uprawnienia odszkodowawczego w sytuacji, gdy ten sam interes majątkowy i to samo ryzyko zostały objęte ochroną w ramach kilku umów ubezpieczenia. W takim przypadku ubezpieczający lub ubezpieczony może dochodzić świadczenia jedynie w granicach odpowiadających rozmiarowi szkody, przy czym żądanie to może zostać skierowane w całości do jednego z ubezpieczycieli. Pozostali ubezpieczyciele rozliczają się następnie pomiędzy sobą stosownie do zasady proporcjonalności. Natomiast roszczenie o odszkodowanie przekraczające wysokość poniesionej szkody przysługuje wyłącznie względem tego ubezpieczyciela, z którym zawarto przewidującą takie rozwiązanie umowę.

Praktyka likwidacji szkód

W praktyce likwidacji szkód zasada zakazu wzbogacenia się kosztem ubezpieczenia stanowi jeden z wiodących argumentów podnoszonych przez zakłady ubezpieczeń w sytuacjach, gdy poszkodowany w wyniku powodzi lub innego zdarzenia o charakterze klęski żywiołowej uzyskał już wsparcie finansowe ze środków publicznych. W przypadku późniejszego wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym wobec ubezpieczyciela, poszkodowany nierzadko spotyka się z odmową wypłaty świadczenia bądź jego istotnym obniżeniem. Stanowisko to, na pierwszy rzut oka, może wydawać się zasadne. Jeżeli bowiem przykładowo pomoc publiczna w wysokości 50 tys. zł w pełni zrekompensowałaby powstałe szkody, to dodatkowa wypłata z polisy skutkowałaby uzyskaniem przez poszkodowanego nienależnej nadwyżki, a tym samym naruszeniem wspomnianej zasady.

Należy jednak podkreślić, iż zakaz wzbogacenia się kosztem ubezpieczenia nie może być utożsamiany z automatycznym wyłączeniem możliwości łączenia odszkodowania z innymi formami świadczeń. Konieczne jest bowiem rozróżnienie klasycznych świadczeń odszkodowawczych, np. wynikających z zawartych umów ubezpieczenia, od innych mechanizmów wsparcia, takich jak pomoc publiczna czy zapomogi, które mają odmienny charakter normatywny i realizują inne cele – przede wszystkim społeczne. Dopiero analiza podstawy prawnej oraz funkcji danego świadczenia pozwala na ocenę, czy w konkretnej sytuacji rzeczywiście dochodzi do niedopuszczalnej podwójnej kompensacji tego samego uszczerbku.

Zasada zakazu nieuzasadnionego wzbogacenia kosztem ubezpieczenia znajduje bezpośrednie zastosowanie w sytuacjach, w których poszkodowany uzyskuje wielokrotne świadczenia odszkodowawcze dotyczące tego samego interesu majątkowego, wynikające z jednej bądź kilku umów ubezpieczenia. W przedstawionym na wstępie studium przypadku mamy jednak do czynienia z odmienną konfiguracją – zestawieniem świadczenia ubezpieczeniowego z pomocą finansową udzielaną przez państwo. Są to bowiem świadczenia pochodzące z różnych źródeł, opierające się na odmiennej podstawie prawnej i realizujące odmienne funkcje. Zasiłki, dotacje czy inne formy wsparcia finansowego przyznawane ze środków budżetu państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nie mają charakteru odszkodowawczego, lecz stanowią instrumenty pomocowe, których celem jest złagodzenie skutków zdarzeń losowych. Analogiczny charakter mają również środki pochodzące ze zbiórek publicznych czy darowizn kierowanych do osób dotkniętych klęską żywiołową. Istotne jest przy tym, iż uzyskanie tego rodzaju wsparcia nie ma charakteru roszczeniowego – poszkodowani mogą je otrzymać, jednak nie stanowi ono prawnie gwarantowanego uprawnienia.

Stanowisko Sądu Najwyższego

Przedstawione powyżej stanowisko, w szczególności w odniesieniu do zasiłków celowych przyznawanych osobom fizycznym na podstawie art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, znajduje jednoznaczne potwierdzenie w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2016 r. (sygn. akt III CZP 35/16). W orzeczeniu tym wskazano, że niedopuszczalne jest pomniejszanie odszkodowania należnego za zniszczone mienie o kwotę zasiłku celowego, gdyż świadczenie to stanowi formę pomocy społecznej o charakterze subsydiarnym i wspomagającym, a nie element odszkodowania. Argumentacja przyjęta w uchwale akcentuje, iż podstawą prawną przyznania omawianego świadczenia są przepisy prawa administracyjnego, a jego istotą jest doraźne wsparcie socjalne udzielane przez państwo, nie zaś kompensacja szkody. Równocześnie należy zwrócić uwagę, że zarówno źródła finansowania, jak i funkcje zasiłku celowego oraz odszkodowania ubezpieczeniowego pozostają od siebie całkowicie odrębne. Podkreślenia wymaga również, że wypłata świadczenia ubezpieczeniowego jest niezależna od pomocy publicznej – wynika ona z łączącego strony stosunku obligacyjnego oraz ziszczenia się przewidzianego w umowie zdarzenia losowego, które rodzi po stronie zakładu ubezpieczeń obowiązek spełnienia świadczenia odszkodowawczego.

Reasumując, należy wskazać, iż pomoc rządowa oraz świadczenia socjalne nie mają charakteru ubezpieczeniowego, wobec czego regulacja art. 824¹ k.c. nie znajduje w tym zakresie zastosowania.

Konstrukcja compensatio lucri cum damno

Pozostaje jeszcze kwestia stosowanej w prawie odszkodowawczym konstrukcji compensatio lucri cum damno, tj. zasady wyrównania korzyści z uszczerbkiem, wynikającej z unormowania art. 361 § 2 k.c. Zasada ta nakłada obowiązek ustalenia rozmiaru uszczerbku majątkowego podlegającego naprawieniu z uwzględnieniem korzyści odniesionej w następstwie tego samego zdarzenia szkodzącego, zaspakajającej te same potrzeby poszkodowanego i mającej tę samą podstawę prawną. Zdaniem Sądu Najwyższego – w przywołanej powyżej uchwale – kryteria te nie są spełnione w sytuacji zbiegu świadczenia ubezpieczyciela z umowy ubezpieczenia mienia z zasiłkiem celowym przyznanym na podstawie art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej. Obowiązek wypłaty świadczenia przez zakład ubezpieczeń powstaje w sytuacji wystąpienia szkody pozostającej w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem objętym ochroną ubezpieczeniową, określonym w umowie jako wypadek ubezpieczeniowy. Zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela wyznacza rzeczywista wysokość poniesionej szkody, przy czym nie może on przekroczyć sumy ubezpieczenia. Świadczenie to ma więc charakter stricte odszkodowawczy, co wynika wprost z regulacji ustawowych.

Instytucja zasiłku celowego

Odmienny charakter posiada natomiast zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ustawy o pomocy społecznej. Może on zostać przyznany osobie lub rodzinie dotkniętej skutkami klęski żywiołowej, niezależnie od sytuacji dochodowej, jednak – zgodnie z zasadami ogólnymi pomocy społecznej wyrażonymi w art. 2 i 3 tej ustawy – jego celem jest udzielenie wsparcia w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej, której nie można pokonać przy wykorzystaniu własnych zasobów.

Stanowisko, zgodnie z którym omawiane świadczenie nie ma charakteru odszkodowawczego i nie realizuje funkcji kompensacyjnej, znajduje konsekwentne potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki: z dnia 19 września 2012 r., I OSK 1293/12; z dnia 30 marca 2012 r., I OSK 65/12; z dnia 25 października 2011 r., I OSK 1236/11; z dnia 20 lipca 2012 r., I OSK 913/12).

Przeciwko zastosowaniu konstrukcji compensatio lucri cum damno przemawia także odmienność podstaw prawnych analizowanych świadczeń, zakorzenionych odpowiednio w systemie prawa administracyjnego (pomoc społeczna) oraz prawa cywilnego (umowa ubezpieczenia), jak również różnice w ich funkcji i celu. Choć w obu przypadkach przesłanką przyznania świadczenia jest powstanie szkody majątkowej po stronie uprawnionego, to odmienny charakter normatywny tych instytucji wyklucza ich jednolite traktowanie. W związku z tym w analizowanym przypadku dochodzi do kumulacji świadczeń (uprawniony może otrzymać je łącznie) a nie ich kompensacji (zastępowania się wzajemnego i zaliczenia jedno na drugie). Obowiązek wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela ma charakter bezwzględny, zaś zasiłek celowy zostaje przyznany w wyniku uznaniowej decyzji organu administracji w takim zakresie, w jakim mieści się to w możliwościach pomocy społecznej. Zgodnie z utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie poglądem, do kategorii korzyści, które nie są uwzględniane przy ustalaniu wysokości odszkodowania należy zaliczyć także dobrowolne świadczenia spełniane na rzecz poszkodowanego przez osoby trzecie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2005 r., I CK 185/05). Istotą tego rodzaju świadczeń nie jest bowiem zwolnienie sprawcy szkody z obowiązku jej naprawienia, lecz dokonanie nieodpłatnego przysporzenia na rzecz poszkodowanego. Przysporzenie to nie pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem wywołującym szkodę, co uniemożliwia utożsamienie źródła uszczerbku ze źródłem uzyskanej korzyści.

Za przyjęciem kumulacji obu świadczeń przemawia także w szczególności fakt ponoszenia przez ubezpieczającego ciężaru składek na rzecz ubezpieczyciela oraz bezwzględny charakter obowiązku wypłaty odszkodowania przez zakład ubezpieczeń, odmienny od uznaniowego charakteru zasiłku celowego. Przyjęcie przeciwnego stanowiska prowadziłoby w istocie do zastępowania przez instrumenty pomocy społecznej funkcji realizowanych przez instytucje ubezpieczeniowe, których rolą jest kompensacja szkód poniesionych wskutek klęsk żywiołowych. W konsekwencji oznaczałoby to także pośrednie uczynienie zakładów ubezpieczeń beneficjentami zasiłku celowego zmniejszając ich umowne zobowiązanie o pomoc udzielaną ze środków publicznych.

Dotacja celowa lub inny rodzaj pomocy publicznej

A jak sprawa wygląda w przypadku dotacji celowej lub innego rodzaju pomocy publicznej, otrzymywanej przez jednostki samorządu terytorialnego, instytucje publiczne i przez przedsiębiorstwa w związku z wystąpieniem szkód powodziowych lub spowodowanych przez inne zdarzenia o charakterze klęski żywiołowej? Nie ulega wątpliwości, że pomoc taka już na etapie jej udzielania powinna być pomniejszona o kwotę uzyskanego odszkodowania.

W przypadku szkód powodziowych, zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, beneficjent pomocy jest obowiązany do zwrotu, pomocy publicznej, w wysokości, w jakiej przekracza wartość poniesionych szkód, tj. z uwzględnieniem uzyskanego odszkodowania. Kontrola czy uzyskana przez beneficjenta pomoc publiczna nie przekracza wartości szkód należy do wojewody. W przypadku stwierdzenia przekroczenia, wojewoda zawiadamia beneficjenta pomocy o wysokości kwoty przekroczenia, wskazując rachunek bankowy, na który dokonuje się wpłaty tej kwoty w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. W przypadku niedokonania zwrotu pomocy, wojewoda wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu oraz rachunek bankowy, na który dokonuje się zwrotu – do decyzji takiej stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa o zobowiązaniach podatkowych. 

W przypadku dotacji dla beneficjentów publicznych, stosuje się przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, w szczególności art. 169, zgodnie z którym dotacje udzielone z budżetu państwa pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia nienależnego charakteru lub nadmiernej wysokości. Wskazano powyżej, iż zakład ubezpieczeń nie jest uprawniony do pomniejszania wysokości należnego odszkodowania w sytuacji zbiegu świadczeń wynikających z umowy ubezpieczenia oraz pomocy społecznej przyznawanej poszkodowanym w wyniku żywiołów osobom fizycznym.

Pomoc publiczna udzielana w formie dotacji jednostkom sektora finansów publicznych i przedsiębiorcom

Powstaje jednak pytanie, jak należy ocenić analogiczną sytuację w przypadku pomocy publicznej udzielanej w formie dotacji jednostkom sektora finansów publicznych bądź przedsiębiorstwom.

Dla udzielenia prawidłowej odpowiedzi na tak sformułowane pytanie niezbędne jest odwołanie się do istotnych cech konstrukcyjnych umowy ubezpieczenia. Zgodnie z art. 805 § 1 k.c., przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Jest to zatem umowa dwustronnie zobowiązująca i odpłatna – każda z jej stron zobowiązana jest do świadczenia na rzecz drugiej strony. Świadczeniem ubezpieczyciela, zgodnie z art. 805 § 2 k.c., jest – w przypadku ubezpieczeń majątkowych – zapłata określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku.

Essentialia negotii umowy ubezpieczenia

Essentialia negotii umowy ubezpieczenia stanowi więc zajście określonego wypadku – na co a contrario wskazuje art. 806 § 1 k.c., zgodnie z którym umowa taka byłaby nieważna, jeżeli zajście przewidzianego w umowie wypadku nie jest możliwe. Zgodnie zaś z art. 821 k.c. do essentialia negotii ubezpieczeń majątkowych należy także interes majątkowy – jako przedmiot ubezpieczenia, który nie jest sprzeczny z prawem i który można wycenić za pomocą pieniądza. Ponadto do essentialia negotii umowy ubezpieczenia zaliczyć można składkę ubezpieczeniową, określone świadczenie ubezpieczeniowe (odszkodowanie) oraz ryzyko (niebezpieczeństwo) obejmowane ochroną. 

Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej jednoznacznie akcentuje funkcję ochronną ubezpieczeń, wskazując w art. 4 pkt 2 jako czynność ubezpieczeniową wypłatę odszkodowań i innych świadczeń należnych z tytułu zawartych umów ubezpieczenia.

Celowo przywołano szereg przepisów ustalających zasady funkcjonowania ubezpieczeń i umowy ubezpieczenia, ponieważ żaden z nich nie definiuje uprawnień ubezpieczyciela do rozliczania w kwocie odszkodowania zasiłków i dotacji celowych lub innej pomocy udzielanej poszkodowanym w wyniku powodzi lub klęsk żywiołowych. Szczególnie na gruncie przepisów prawa cywilnego nie ma regulacji, które dopuszczają kompensację świadczeń wypłacanych na podstawie różnych tytułów prawnych.

Umowa ubezpieczenia opiera się na zobowiązaniu zakładu ubezpieczeń do udzielenia ochrony ubezpieczonemu do wysokości określonej w polisie, w zamian za opłaconą składkę. W konsekwencji, dla powstania obowiązku wypłaty świadczenia irrelewantne pozostaje, czy poszkodowany uzyskał wcześniej środki z innych źródeł i na jakiej podstawie prawnej. Tym samym wypłata świadczenia ubezpieczeniowego ma charakter autonomiczny i nie pozostaje w relacji zależności względem świadczeń publicznych czy prywatnych otrzymanych przez poszkodowanego.

Przyjęcie więc argumentacji zakładów ubezpieczeń opartej na art. 824¹ k.c. prowadziłoby do paradoksalnej sytuacji, w której zaliczenie zasiłku celowego lub dotacji skutkowałoby nienależnym wzbogaceniem ubezpieczyciela, przejawiającym się w zaoszczędzeniu kwoty odpowiadającej wysokości udzielonej pomocy publicznej. Oznaczałoby to w praktyce jednostronne obniżenie należnego odszkodowania, do którego wypłaty zakład ubezpieczeń był zobowiązany na podstawie umowy, przy jednoczesnym braku zmiany po stronie ubezpieczającego w zakresie wysokości składki, co naruszałoby zasadę ekwiwalentności świadczeń. Ponadto raz jeszcze należy podkreślić, iż w obowiązującym porządku prawnym brak jest przepisu prawa cywilnego, który dopuszcza możliwość kompensacji świadczeń wypłacanych na podstawie odmiennych tytułów prawnych. Brak wyraźnej normy w tym zakresie prowadzi do wniosku, że zaliczenie (kompensacja) świadczeń jest prawnie dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy znajdują one oparcie w tej samej podstawie prawnej. Potwierdzenie takiej interpretacji odnaleźć można również
w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2009 r. (sygn. akt III CZP 140/08), w którym wskazano, że zaliczenie korzyści na poczet szkody jest możliwe jedynie wówczas, gdy ich źródłem jest to samo zdarzenie, między nimi zachodzi normalny związek przyczynowy, a ponadto uzyskana korzyść zaspokaja te same interesy poszkodowanego, które ma realizować odszkodowanie, i wynika z tej samej podstawy prawne.

Podsumowanie

Reasumując, odszkodowanie wypłacane przez ubezpieczyciela opiera się na odmiennym źródle finansowania i pozostaje całkowicie niezależne od pomocy publicznej. Wypłata świadczenia ubezpieczeniowego uzależniona jest bowiem od istnienia stosunku obligacyjnego łączącego strony oraz ziszczenia się zdarzenia losowego, które zgodnie z treścią umowy rodzi obowiązek spełnienia świadczenia odszkodowawczego.

Z tego względu, także w przypadku pomocy publicznej udzielanej w formie dotacji jednostkom samorządu terytorialnego, instytucjom bądź przedsiębiorstwom, zakład ubezpieczeń nie jest uprawniony do pomniejszania należnego odszkodowania o kwotę uzyskanego wsparcia. Uprawnienie do dochodzenia zwrotu dotacji udzielonej w nadmiernej wysokości przysługuje wyłącznie właściwym organom administracji publicznej.

Dodatek

Tabela 1. Wartość wypłaconych szkód z tytułu katastrof naturalnych zaraportowanych do UKNF w latach 2016–2021 (źródło: PIU)

Rysunek 1. Wartość wypłaconych szkód z tytułu katastrof naturalnych w latach 2016–2021

Poniższe dane pokazują strukturę najczęściej występujących katastrof naturalnych zgłaszanych z tytułu zawartych umów ubezpieczenia oraz skalę generowanych przez nie szkód.

Tabela 2. Rodzaje katastrof naturalnych zgłoszonych z tytułu zawartych ubezpieczeń wraz z wartością szkód (źródło: PIU)

Rysunek 2. Wartość szkód według kategorii zdarzeń w latach 2016–2021

FAQ – najczęściej zadawane pytania

1. Czy ubezpieczyciel ma prawo pomniejszyć odszkodowanie o otrzymaną dotację celową?

Nie. Zakład ubezpieczeń nie jest do tego uprawniony ani wobec osób fizycznych, ani wobec przedsiębiorców czy jednostek samorządu terytorialnego. Brak jest przepisu prawa cywilnego, który by to dopuszczał.

2. Co mówi Sąd Najwyższy o zbiegu odszkodowania z zasiłkiem celowym?

W uchwale z 14 września 2016 r. (III CZP 35/16) Sąd Najwyższy stwierdził, że pomniejszenie odszkodowania o kwotę zasiłku celowego jest niedopuszczalne, gdyż zasiłek ma charakter pomocy społecznej, a nie odszkodowania.

3. Czym jest zasada compensatio lucri cum damno i czy ma zastosowanie do pomocy publicznej?

Jest to zasada wyrównania korzyści z uszczerbkiem z art. 361 § 2 k.c. Nie ma zastosowania do zasiłków celowych ani dotacji, ponieważ świadczenia te mają inną podstawę prawną i inne cele niż odszkodowanie ubezpieczeniowe.

4. Kto kontroluje, czy dotacja nie przekracza wartości szkody?

W przypadku szkód powodziowych kontrolę sprawuje wojewoda. Jeśli dotacja przekracza wartość szkody pomniejszonej o odszkodowanie, beneficjent zobowiązany jest do zwrotu nadwyżki.

5. Czy kumulacja odszkodowania z pomocą publiczną jest legalna?

Tak, w przypadku osób fizycznych i ich zasiłków celowych jest to dopuszczalne. Inaczej wygląda sytuacja przedsiębiorców i jednostek publicznych, gdzie dotacja powinna być pomniejszana o odszkodowanie już na etapie jej przyznawania.

6. Dlaczego zakłady ubezpieczeń powołują się na art. 824¹ k.c. przy wypłacie odszkodowań?

Ponieważ przepis ten zakazuje wzbogacenia kosztem ubezpieczenia. Jednak dotyczy on wyłącznie świadczeń ubezpieczeniowych. Pomoc publiczna ma inny charakter i inne podstawy prawne, więc przepis ten nie ma tu zastosowania.

Ubezpieczyciel odmówił wypłaty pełnego odszkodowania z uwagi na otrzymane świadczenie lub dotację?

To częsta, ale nieuprawniona praktyka. Jeśli zakład ubezpieczeń obniżył Twoje odszkodowanie, powołując się na otrzymaną pomoc publiczną, masz prawo dochodzić należnej kwoty. Skontaktuj się z nami, aby dowiedzieć się, jak możemy pomóc.

Piotr Mikuszewski

Broker ubezpieczeniowy | Dyrektor Biura Analiz i Projektów Ubezpieczeniowych