Luka ubezpieczeniowa w grupowym ubezpieczeniu na życie w JST — jak zapewnić rodzinie realną ochronę?

W jednostkach samorządu terytorialnego (JST) grupowe ubezpieczenie na życie jest standardowym elementem pakietu socjalnego. Problem polega jednak na tym, że jego konstrukcja często nie nadąża za potrzebami rodzin pracowników. W efekcie powstaje luka ubezpieczeniowa — różnica między tym, czego rodzina potrzebuje po śmierci pracownika, a tym, co realnie otrzymuje z polisy.

Poniżej przedstawiamy, jak ją policzyć, jakich błędów unikać oraz jak zbudować bardziej adekwatny i jednocześnie budżetowo bezpieczny program ochronny.

Czym jest luka ubezpieczeniowa i dlaczego powstaje?

Luka ubezpieczeniowa to niedobór środków, który powstaje, gdy suma ubezpieczenia na wypadek śmierci pracownika jest zbyt niska względem wydatków i zobowiązań jego rodziny.

Najczęstsze przyczyny:

• suma ubezpieczenia jest ustalana kwotowo (np. 40–50 tys. zł) i nie jest regularnie aktualizowana,
• zbyt mocne akcentowanie świadczeń „za życia” zamiast kluczowej sumy głównej,
• mylenie zgonu naturalnego ze świadczeniami wypadkowymi,
• brak powiązania sumy ubezpieczenia z realnymi dochodami pracowników.

Zasada adekwatności:

• minimum realnej ochrony: 1 rok wynagrodzenia netto pracownika,
• ochrona mocniejsza (rodzina, kredyt, dzieci): 2 lata dochodu netto.

W praktyce oznacza to, że przeciętny pracownik JST powinien mieć 70–100 tys. zł, a optymalnie 150 tys. zł ochrony na zgon naturalny.

Dochody pracowników JST — punkt odniesienia

Aby prawidłowo ustalić sumy ubezpieczenia, trzeba znać orientacyjny poziom wynagrodzeń.

• Urzędnicy JST: ok. 5,5 tys. zł netto / miesiąc, co daje 70–75 tys. zł rocznie (łącznie z 13-tką),
• Nauczyciele: ok. 7 tys. zł netto / miesiąc, czyli 80–90 tys. zł rocznie.

To właśnie te kwoty powinny być punktem odniesienia przy projektowaniu sumy ubezpieczenia.

Jakie sumy ubezpieczenia oferuje dziś rynek?

Najczęściej spotykane wartości dla zgonu naturalnego:

• 40–50 tys. zł — warianty podstawowe,
• 68–75 tys. zł — warianty wyższe,
• 80–100 tys. zł — warianty rozszerzone + opcja dobrowolnego podniesienia sum.

Świadczenia za wypadek są zwykle wyższe (np. 200%), ale zdarzają się rzadko. O prawdziwej ochronie decyduje suma bazowa: ta za zgon naturalny.

Ile miesięcy pensji daje konkretna suma ubezpieczenia?

Przy wynagrodzeniu 6 tys. zł netto miesięcznie:

W praktyce: podniesienie sumy z 40 000 do 100 000 zł to skok ochrony z 6 do prawie 20 miesięcy wynagrodzenia.

Luka ubezpieczeniowa w JST — trzy modele

Cel odniesienia: 2 lata dochodu netto ≈ 150 tys. zł

A. Standardowy wariant — 50 tys. zł

→ Wciąż brakuje ok. 20–40 tys. zł do zabezpieczenia jednego roku dochodu.

B. Wariant rozsądny — 80 tys. zł

→ Pokrywa mniej więcej rok ochrony.

C. Wariant ambitny — 100 tys. zł + 50 tys. zł dobrowolnie

→ 150 tys. zł, czyli dwa lata bezpieczeństwa.

Jak zamknąć lukę — praktyczne rozwiązania

1. Regularna aktualizacja sumy ubezpieczenia

Powinna następować co 1–2 lata, najlepiej z odniesieniem do średniego wynagrodzenia w JST. W praktyce wiele jednostek korzysta z niezależnej analizy rynku przygotowanej przez brokera ubezpieczeniowego, aby nie poświęcać na to własnego czasu.

2. Możliwość indywidualnego podwyższania sumy

Bez wpływu na składkę innych. Pracownik sam dobiera poziom ochrony.

3. Przejrzystość zasad

Jasne rozróżnienie świadczeń za zgon naturalny i wypadkowy.
Warto, aby ktoś przejrzał OWU — wiele JST zleca to swojemu brokerowi ubezpieczeniowemu.

4. Prosty, zrozumiały język OWU

Krótsze definicje, tabele świadczeń, klarowne karencje.

5. Szkolenia i spotkania dla pracowników

Podnoszą świadomość i minimalizują reklamacje.
To element, który brokerzy często biorą na siebie — dzięki temu dział kadr nie jest przeciążony wyjaśnianiem szczegółów.

Najczęstsze błędy JST i jak ich unikać

• Niedostosowanie sumy ubezpieczenia do wynagrodzeń.
• Brak indeksacji — polisa traci wartość już po roku.
• Prezentowanie sumy „wypadkowej” zamiast tej kluczowej — naturalnej.
• Brak możliwości dodatkowych wariantów dla pracowników.
• Nieczytelne zasady uposażenia.

Jak przekonać pracowników?

• „50 tys. zł to mniej niż rok pensji.” — nie daje realnej ochrony,
• „150 tys. zł to dwa lata spokoju.” — prosty, zrozumiały przekaz,
• „Model mieszany to najlepszy kompromis.” — solidna podstawa + możliwość rozszerzenia,
• „Większa przejrzystość = mniej rozczarowań rodzin.”

(FAQ) Najczęściej zadawane pytania

1. Czy 50 tys. zł wystarczy?
   Nie. To mniej niż roczne wynagrodzenie netto.
   
2. 80 czy 150 tys. zł?
   Jeżeli celem jest zabezpieczenie rodziny na dłużej niż rok — 150 tys. zł.
   
3. Czy podwyższenie świadczeń wypadkowych zwiększa ochronę?
   Nie. Ochronę definiuje suma bazowa za zgon naturalny.
   
4. Co wpisać w zapytaniu ofertowym?

Podsumowanie

Aby realnie chronić życie pracowników JST, konieczne są:

• sumy ubezpieczenia powiązane z wynagrodzeniem,
• regularna indeksacja co 1–2 lata,
• możliwość indywidualnego rozszerzania wariantów.

Dobrze zaprojektowany program — zwłaszcza gdy korzysta się z niezależnej analizy brokera — pozwala uniknąć luki ubezpieczeniowej, zapewnić rodzinom realną finansową stabilność i jednocześnie dać pracodawcy poczucie należytej staranności przy doborze ochrony dla swoich pracowników.

Chcesz sprawdzić lukę ubezpieczeniową swojej jednostki?

Oferujemy:

• analizę obecnej polisy,
• wyliczenie luki ubezpieczeniowej,
• rekomendacje wariantów i rozwiązań rynkowych.

Mateusz Narzyński

Specjalista ds. ubezpieczeń grupowych | Biuro Ubezpieczeń na Życie